Μετατροπή διώροφου ιστορικού κτιρίου στην Θεσσαλονίκη

passer domesticus-p01

Έργο: Passer Domesticus
Αρχιτεκτονικό γραφείο: 157 + 173 designers
Αρχιτέκτονες: Μπάμπης Παπανικολάου, Χριστίνα Τσιραγγέλου
Εμβαδόν: 45 τ.μ.
Περιοχή: Παπαδοπούλου 3, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα
Πελάτης: 157+173 designers
Φωτογράφος: Κώστας Παππάς, 157+173 designers

Το Passer Domesticus είναι ένα διώροφο ιστορικό κτίριο του 1924, επανασχεδιασμένο από το αρχιτεκτονικό γραφείο 157 + 173 designers, ως ένας μοναδικός, συμπαγής και ζωντανός χώρος διακοπών. Ο σκοπός του έργου είναι να δοθεί η δυνατότητα στους επισκέπτες να βιώσουν την εμπειρία της κατοίκησης από το ισόγειο επίπεδο ενός εμπορικού δρόμου και να νιώσουν την ατμόσφαιρα της πόλης μέσα από μία πιο κοντινή, πιο ζεστή και πιο προσωπική οπτική.

passer domesticus-p02passer domesticus-p03passer domesticus-p04passer domesticus-p05

Μετά από τη μεγάλη φωτιά του 1917, η οποία κατέστρεψε σχεδόν ολόκληρο το κέντρο της Θεσσαλονίκης, η περιοχή στην οποία βρίσκεται το εν λόγω κτίριο ανοικοδομήθηκε με ένα απλό και επαναλαμβανόμενο μοντέλο: Σχεδιάστηκαν μικρά διώροφα κτίρια, με υπόγειο, εσωτερικές απότομες σκάλες και δώμα, με κατόψεις διαστάσεων 4×4 μ. ή 4×8 μ. και συνεχόμενες προσόψεις με νεοβυζαντινού τύπου παράθυρα που χωρίζονται από μικρές εξωτερικές διακοσμητικές κολώνες με κίονες.

Η πλειονότητα αυτών των κτιρίων, τα οποία χρονολογούνται γύρω στο 1920, χρησιμοποιήθηκαν από μεταναστευτικά ρεύματα εμπόρων, οι οποίοι με τις οικογένειες τους, από την τότε γνωστή περιοχή της ‘Ανατολίας’ και από διάφορες περιοχές της Ευρώπης, εγκαταστάθηκαν δημιουργώντας μία τοπική αγορά με μικρο-καταστήματα.

passer domesticus-p06
passer domesticus-p07
passer domesticus-p08
passer domesticus-p09
passer domesticus-p11
passer domesticus-p12

Το Passer Domesticus ανήκει στην περιοχή της γνωστής εμπορικής αγοράς του ‘Μπεζεστένι’, μία φημισμένη οθωμανική αγορά χρυσού και υφασμάτων, η οποία χτίστηκε τον 15ο αιώνα μ.Χ.

Passer Domesticus, στα λατινικά, σημαίνει το “οικιακό σπουργίτι” που ζει ιθαγενικά στη Μεσόγειο και συνδέεται στενά με τις ανθρώπινες κατοικίες σε αστικές περιοχές. “Passer” σαν κάποιος – όπως τα πουλιά – που περνάει και “domestic” όπως η έννοια του αστικού, το Passer Domesticus λειτουργεί σαν μια μικρή φωλιά μέσα στο περιβάλλον της πόλης για να φιλοξενήσει όλους τους ρομαντικούς αστικούς νομάδες.

passer domesticus-p13
passer domesticus-p14passer domesticus-p15
passer domesticus-p16

Το Passer Domesticus είναι ένας διώροφος, αλλά τεσσάρων επιπέδων χώρος, περίπου 45 τ.μ., αποτελούμενος από υπόγειο, ισόγειο, μεσοπάτωμα και πρώτο όροφο, ενώ καταλήγει σε ένα βατό δώμα. Ο χώρος έχει σχεδιαστεί να είναι διαδραστικός και ενδιαφέρον προσφέροντας νέες χωρικές εμπειρίες.

Το ισόγειο οργανώνεται ως ο κύριος χώρος ανάπαυσης, με μία ξύλινη κατασκευή καθιστικού, ένα τραπέζι εργασίας/φαγητού και μία μικρή κουζίνα, και τη μεγάλη βιτρίνα – γυάλινη πρόσοψη προς το δρόμο.

passer domesticus-p17
passer domesticus-p18
passer domesticus-p19
passer domesticus-p21

Ακάλυπτα και άβαφα σημεία, με παλιά ξεθωριασμένη υφή, έχουν αφεθεί σκοπίμως στους τοίχους ως μία υπενθύμιση του παλιού χρώματος και χαρακτήρα, αποτελώντας τελικά το μόνο χρώμα στους τοίχους, όπως επίσης με εμφανή τρόπο έχουν διαμορφωθεί το ηλεκτρολογικό και υδραυλικό/αποχετευτικό δίκτυο, τα οποία συμπληρώνουν με παρόμοιο τρόπο τον χαρακτήρα του χώρου.

Το μεσοπάτωμα, κατασκευασμένο με ιδιαίτερο τρόπο χρησιμοποιώντας ένα δυνατό, τεντωμένο δίχτυ catamaran, που οι αρχιτέκτονες Μπάμπης Παπανικολάου και Χριστίνα Τσιραγγέλου εμπνεύστηκαν από την προηγούμενη χρήση του κτιρίου ως κατάστημα εξαρτημάτων αλιείας. Δεμένο σε μία περιμετρική μεταλλική κατασκευή, προσφέρει στο χώρο μία άνετη και ελκυστική περιοχή ξεκούρασης ενώ παράλληλα αποτελεί από μόνο του ένα αρχιτεκτονικό στοιχείο, το οποίο προσθέτει επιπλέον υφή και στυλ στο χώρο με τη διαφάνειά του, επιτρέποντας την ύπαρξη ενός ακόμα επιπέδου στο χώρο, χωρίς να χάνει ο χώρος το εντυπωσιακό διπλό του ύψος.

passer domesticus-p22
passer domesticus-p23passer domesticus-p24
passer domesticus-p26
passer domesticus-p27

Στον χώρο του υπνοδωματίου το παλιό ξύλινο δάπεδο έχει συντηρηθεί, ανανεωθεί και βαφτεί γυαλιστερό λευκό ενώ παράλληλα ένας όγκος από κόντρα πλακέ σημύδας αποτελεί τη βάση του κρεβατιού.

Μία “ανοιχτή” ντουλάπα είναι σχεδιασμένη με τέτοιο τρόπο ώστε να κρέμεται πάνω από το κενό της σκάλας, με την παλιά ξύλινη σκάλα να λειτουργεί ως κιγκλίδωμα αλλά και ως κρεμάστρα ρούχων.

passer domesticus-p28passer domesticus-p29

Ο χώρος του μπάνιου στο υπόγειο έχει μία μεικτή μνημειακή/κυκλαδίτικη αίσθηση. Στο σχεδιασμό του έχει δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στο φυσικό φως το οποίο εισέρχεται από το ‘cour anglaise’ δημιουργώντας έναν ιδιωτικό κήπο με φυτά και πέτρες στην φωτεινή του περιοχή.

Η χρήση του κόκκινου τούβλου και του ροζ μαρμάρου δημιουργεί μία σαφή αναφορά στο γειτονικό οθωμανικό κτίριο της αγοράς του Μπεζεστενίου, που βρίσκεται στη επόμενη γωνία από το εν λόγω κτίριο, ενώ τέλος, η ατμόσφαιρα ολοκληρώνεται με τη χρήση εμφανούς σκυροδέματος στο δάπεδο και τη σκάλα.

passer domesticus-p31passer domesticus-p32passer domesticus-p33passer domesticus-p34

Δημοσίευση: Μίκα Παπαδοπούλου
Κείμενο: 157 + 173 designers
Κατηγορία: Αρχιτεκτονήματα
Πηγή: projects.157-173designers.eu, archisearch.gr, passerdomesticus.gr