Κατοικία στον Βώλακα της Τήνου

house in volax-p01

Έργο: House in Volax
Αρχιτεκτονικό γραφείο: Aristides S Dallas Architecture Studio
Αρχιτέκτων: Αριστείδης Ντάλλας
Περιοχή: Βωλάξ, Τήνος, Κυκλάδες
Φωτογράφος: Παναγιώτης Βουμβάκης
Βραβεία: 8th Biennale of Young Greek Architects, Domes International Review of Architecture 2016 – Selected in the Greek Architecture Yearbook of 2016

Ο αρχιτέκτων Αριστείδης Ντάλας σχεδίασε για λογαριασμό ενός ζευγαριού αναρριχητών, μια κατοικία που μοιάζει να αποτελεί συνέχεια ή συμπληρωματικό τμήμα, της γενικότερης επιβλητικής εικόνας του Βώλακα.

house in volax-p02
house in volax-p04house in volax-p06
house in volax-p07
house in volax-p08
house in volax-p09

Η φύση μπορεί να μεγαλούργησε κατά τη δημιουργία των στρογγυλών βράχων που φαντάζουν ως φυσικά έργα τέχνης αλλά ο αρχιτέκτονας, έβαλε τη δική του, «ανθρώπινη» πινελιά για να δημιουργήσει μια κατοικία ως αναπόσπαστο κομμάτι της περιοχής.

Εμφανώς επηρεασμένος από τα λόγια του διάσημου Έλληνα αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη, ο οποίος έχει γράψει ότι σε έναν τόπο δεν μπορούν να φυτρώνουν όλα τα είδη φυτών αλλά μόνο κάποια συγκεκριμένα, έτσι και μόνο ορισμένα κτίρια μπορούν να αναδειχθούν σε συγκεκριμένες τοποθεσίες, ο αρχιτέκτων σχεδίασε μια κατοικία σε πλήρη αρμονία με το περιβάλλον της. Με τη διάσπαση της κατοικίας σε επιμέρους μονάδες που κατανέμονται γύρω από τους σφαιρικούς βράχους, δημιουργεί ένα ευρύτερο ενιαίο σύνολο.

house in volax-p11house in volax-p12house in volax-p13house in volax-p14house in volax-p16house in volax-p17

Γύρω από το κεντρικό αίθριο, τα τρία κτίρια που στεγάζουν τις βασικές λειτουργίες του σπιτιού, διαφέρουν μεταξύ τους σε ύψος, διαστάσεις, ακόμα και σε υλικά. Βασικό χαρακτηριστικό τους είναι ότι δεν έχει εφαρμοστεί κάποια οργανωμένη σχεδιαστική – χωροθετική λογική για την κατασκευή τους αλλά αντίθετα, κάθε τμήμα της έχει τοποθετηθεί ελεύθερα, σχεδόν άναρχα, στο χώρο, σαν να έπεσε από ψηλά και απλά, να στάθηκε εκεί. Με άλλα λόγια, ότι ακριβώς συνέβη με τις ηφαιστειακές σφαιρικές πέτρες του Βώλακα.

Έχοντας ως μοναδικό περιορισμό, τον προσανατολισμό και την προστασία της υπάρχουσας «τυχαίας» οργάνωσης του περιβάλλοντος χώρου, σκοπός της μελέτης ήταν να εναρμονιστεί η κατοικία με το εν λόγω περιβάλλον, όχι μόνο σύμφωνα με το νέο δομημένο χώρο αλλά και ως προς τον ενδιάμεσο μεταξύ τους χώρο καθώς και τη μεταξύ τους σχέση.

house in volax-p18
house in volax-p19
house in volax-p21
house in volax-p22
house in volax-p23
house in volax-p24

Χαρακτηριστική είναι η βορεινή όψη της κατοικίας, όπου ο αρχιτέκτων δημιούργησε ένα «όριο», μια τεχνητή προστασία του χώρου της κατοικίας από τον «Βοριά». Τοποθέτησε εκεί έναν όγκο από εμφανές και άβαφο σκυρόδεμα. Η επιλογή αυτής της υλικότητας τον κάνει να δείχνει κι αυτός σαν βράχος, ενώ σε βάθος χρόνου, όταν τα πολύχρωμα αδρανή του σκυροδέματος αναδυθούν στην επιφάνεια, θα ενσωματωθεί απόλυτα στο τοπίο.

Η επιλογή του σχήματός του από την άλλη, ως ένα στενόμακρο ορθογώνιο, πετυχαίνει να αναδείξει τους βώλακες «υπογραμμίζοντάς» τους, και ενισχύοντας την σφαιρικότητα τους σε άμεση αντιπαράθεση με τη δική του γραμμικότητα. Στο εσωτερικό του, το σκληρό του περίβλημα «σπάει» και μένει «διάφανο», αφήνοντας τον εσωτερικό του χώρο να γίνει ένα με το έξω. Έτσι τα όρια μεταξύ του «μέσα» και του «έξω» «θολώνουν», και ο εσωτερικός χώρος τελικά εκτείνεται μέχρι τη συστάδα των βωλάκων, στην πλάτη του οικοπέδου προς το χωριό.

house in volax-p26house in volax-p27house in volax-p28house in volax-p29house in volax-p31house in volax-p32

Η σχεδιαστική πρόταση του Αριστείδη Ντάλλα, επικεντρώθηκε στο να μην «ταράξει» καθόλου το τοπίο του Βώλακα με ανθρώπινες παρεμβάσεις, αλλά αντίθετα να υποταχθεί και να αναδείξει την ιδιαιτερότητα του τοπίου.

Χωριό Βωλάξ. Xαρακτικό του 1840

house in volax-p34house in volax-p33house in volax-p36house in volax-p37house in volax-p38house in volax-p39

Δημοσίευση: Μίκα Παπαδοπούλου
Κείμενο: Γεωργία Αλεξίου
Κατηγορία: Αρχιτεκτονήματα
Πηγή: aristidesdallas.gr, tinostoday.gr